Audemars Piguet × Swatch

Katër fusha, një motiv tapisserie dhe një bisedë se për çfarë shërben një Royal Oak. Shqyrtojmë çfarë i bën kjo vlerës së origjinaleve – dhe çfarë nuk i bën.

Për të kuptuar pse një bashkëpunim i tillë i shqetëson njerëzit, duhet të kthehemi në vitin 1972, te një orë që ishte vetë një akt provokimi.

Audemars Piguet ishte në vështirësi. Kuarci po vinte, prodhimi mekanik zviceran ishte gati të shembej, dhe shtëpia prodhonte vetëm disa mijëra orë në vit. Gérald Genta – që më vonë vizatoi Nautilus – u pyet për diçka të re dhe, sipas rrëfimit të tij, e projektoi brenda një nate të vetme. Ajo që dorëzoi ishte Royal Oak, referenca 5402ST: një kasë çeliku 39 milimetra me lunetë tetëkëndëshe të mbajtur nga tetë vida gjashtëkëndëshe, një byzylyk i integruar që ngushtohet drejt kopsës dhe një fushë e mbuluar me katrorë të vegjël si vafera, që AP i quan Petite Tapisserie.

Skandali ishte çmimi. U lançua me rreth 3.300 franga zvicerane, më shumë se një orë ari nga Patek Philippe, dhe ishte prej çeliku. Tregtarët mendonin se nuk do të shitej. Një mijë orët e para deshën vite për t’u shitur. Pastaj ajo e mbajti gjallë shtëpinë gjatë krizës së kuarcit dhe përcaktoi, krahas Nautilus, vetë idenë e orës sportive luksoze prej çeliku.

Pra, Royal Oak nuk ishte kurrë një objekt konservator. Ishte materiali i lirë i shitur me çmimin e shtrenjtë, dhe debati që nisi – se vlera e një ore qëndron te dizajni dhe te përpunimi e jo te sasia e arit – është i njëjti debat që një bashkëpunim për tregun masiv e rindez pesëdhjetë vjet më vonë, por në drejtim të kundërt.

Ka një precedent për të cilin ia vlen të jemi të saktë. Në mars 2022 Omega dhe Swatch nxorën MoonSwatch: një Speedmaster prej Bioceramic në njëmbëdhjetë ngjyra planetesh, për rreth dyqind paund. Radhët e rrethonin bllokun, butikët mbetën pa mall brenda pak orësh, dhe disa prej tyre rishiteshin në internet po atë pasdite për disa herë çmimin e dyqanit. Dëmi i parashikuar për Omega nuk ndodhi. Kërkesa për Speedmaster u rrit në vend që të binte, Swatch Group e tha këtë në raportimin e vet, dhe koleksionistët që kishin frikë se një Moonwatch prej plastike do ta zhvlerësonte atë prej çeliku e kishin gabim, sipas provave. Blancpain dhe Swatch e përsëritën eksperimentin me Scuba Fifty Fathoms në vitin 2023.

Ajo që tregoi MoonSwatch është se këto lançime nuk konkurrojnë me origjinalet; ato u sjellin atyre klientë. Personi që priste në radhë për një Speedmaster prej dyqind paundësh nuk do të shpenzonte ndryshe shtatë mijë. Po njihej me një formë, dhe një pjesë e tyre kthehet vite më vonë me një buxhet.

I vetmi ndryshim i vërtetë këtu është pronësia. Omega dhe Blancpain janë të dyja shtëpi të Swatch Group, prandaj ato bashkëpunime ishin vendime të brendshme. Audemars Piguet është e pavarur dhe e kontrolluar nga familja që nga viti 1875 – çka e bën çdo lidhje të këtij lloji një negociatë mes dy kompanive e jo një shënim mes dy divizioneve.

Leximi ynë, për sa i vlen dikujt që zotëron një të tillë: fusha tapisserie është një motiv, jo një patentë, dhe një Royal Oak nuk ka qenë kurrë e vlefshme sepse motivi si vafer ishte i vështirë për t’u pasur. Është e vlefshme për shkak të një profili kase që përpunohet saktë me vështirësi, të një byzylyku që kushton më shumë për t’u prodhuar se shumica e orëve të plota, dhe të pesëdhjetë vjetëve gjatë të cilave një shtëpi ka zgjedhur të mos prodhojë shumë prej tyre. Asgjë nga këto nuk riprodhohet për një të qindtën e çmimit, dhe asgjë nuk zbehet nga diçka që ndan të njëjtën teksturë fushe.

Orët për t’u ndjekur janë ato të hershmet – 5402 të serisë A, si dhe 14790 e 15202 që ndoqën përmasat origjinale. Vëmendja e çdo lloji priret t’i ngrejë referencat më të afërta me burimin, dhe këto janë tri orët që na kërkohen më shpesh sa herë Royal Oak rikthehet në bisedë.