Submariner, nga 1953 deri sot

Shtatëdhjetë vjet duke ndryshuar një gjë në një kohë dhe kurrë formën. Nga 6204 me njëqind metra te qeramika dhe dyzet e një milimetra – dhe pse çdo ndryshim i vogël lëviz çmimin e gjithçkaje që erdhi më parë.

Submariner nuk ishte ora e parë e zhytjes. Fifty Fathoms e Blancpain doli në treg në të njëjtin sezon dhe, varet kush e tregon, disa muaj më herët. Ajo që kishte Rolex ishte kasa Oyster, e patentuar në vitin 1926 dhe e përsosur për njëzet e shtatë vjet, dhe një lunetë rrotulluese që i lejonte zhytësit të lexonte kohën e kaluar përkundrejt saj. Kjo ndërthurje është arsyeja pse fjala Submariner sot nënkupton kategorinë e jo modelin.

Referenca 6204 erdhi në vitin 1953, rezistente deri në njëqind metra, me akrepa të hollë si laps dhe pa mbrojtëse kurore. 6538 që e pasoi kishte një kurorë kurdisjeje të stërmadhe – koleksionistët e quajnë Big Crown – dhe është ajo që Sean Connery mbajti në vitin 1962, mbi një rrip shumë të shkurtër për të. Deri atëherë ajo prodhohej prej vitesh. Filmi e bëri të famshme, jo e kundërta.

Mbrojtëset e kurorës erdhën me 5512 në vitin 1959, dhe bashkë me to profili që ora e ka ruajtur që atëherë. Fushat e kësaj periudhe ishin gilt: llak i zi me shkëlqim me shkrim të artë, të prodhuara me një proces që Rolex e braktisi rreth vitit 1967 në favor të shkrimit të bardhë mat. Ky ndryshim procesi, i padukshëm për këdo që nuk e kërkon, sot vlen shumëfish në tregun e hapur.

Modeli me datë erdhi në vitin 1966 si 1680 dhe e ndau publikun përgjithmonë. Një Submariner pa datë ka fushë simetrike dhe asnjë lupë mbi xham; një Submariner me datë është më e dobishme çdo mëngjes. Gjashtëdhjetë vjet më vonë debati nuk është zgjidhur, prodhohen të dyja, dhe ajo pa datë është ajo që preferojnë koleksionistët, ndërsa ajo me datë është ajo që shitet.

Viti 1979 solli 16800: xham safiri, treqind metra dhe një lunetë njëdrejtimëshe që mund ta shkurtonte vetëm ajrin e mbetur, kurrë ta zgjaste. Ky është ndryshimi i fundit i bërë për zhytësit. Gjithçka pas tij është metalurgji.

Qeramika erdhi në vitin 2008. Rolex e quan Cerachrom, dhe qëllimi i saj është se një lunetë alumini zbehet dhe gërvishtet, ndërsa një prej qeramike jo. Përgjigjja e tregut ishte e kundërt dhe krejtësisht e parashikueshme: lunetat e zbehura prej alumini, dikur defekt, u bënë të dëshiruara brenda natës, dhe një lunetë “ghost” te një 16610 sot e rrit çmimin në vend që ta ulë.

Në vitin 2020 kasa shkoi në dyzet e një milimetra, me mekanizmin 3235 brenda, dhe veshët u hollën që ora të duket më e vogël në dorë se ç’sugjeron numri. Është rishikimi më i madh në dyzet vjet dhe nuk ndryshoi asgjë në formë.

E parë në tërësi, Submariner është një argument në favor të përmbajtjes. Shtatëdhjetë vjet, ndoshta tetë ndryshime vërtet të rëndësishme, dhe secili prej tyre e bëri në mënyrë retroaktive versionin e mëparshëm objekt koleksioni. Një shtëpi që do ta ridizajnonte çdo pesë vjet do të kishte një orë më moderne dhe asnjë treg për ato të vjetrat.