Audemars Piguet × Swatch

Τέσσερα καντράν, ένα μοτίβο tapisserie και μια συζήτηση για το τι είναι ένα Royal Oak. Τι κάνει στην αξία των αυθεντικών — και τι δεν κάνει.

Για να καταλάβετε γιατί μια τέτοια συνεργασία ανησυχεί τον κόσμο, πρέπει να γυρίσετε στο 1972, σε ένα ρολόι που ήταν και το ίδιο πράξη πρόκλησης.

Η Audemars Piguet ήταν σε δύσκολη θέση. Ο quartz ερχόταν, η ελβετική μηχανική παραγωγή ήταν έτοιμη να καταρρεύσει και ο οίκος έφτιαχνε λίγες χιλιάδες ρολόγια τον χρόνο. Ζήτησαν από τον Gérald Genta — που αργότερα σχεδίασε το Nautilus — κάτι καινούργιο, και κατά δική του δήλωση το σχεδίασε σε μία νύχτα. Αυτό που παρέδωσε ήταν το Royal Oak, αναφορά 5402ST: μια ατσάλινη κάσα 39 χιλιοστών με οκταγωνική στεφάνη στερεωμένη με οκτώ εξάγωνες βίδες, ενσωματωμένο μπρασελέ που στενεύει προς το κούμπωμα και καντράν καλυμμένο με τα μικρά τετραγωνάκια που η AP ονομάζει Petite Tapisserie.

Το σκάνδαλο ήταν η τιμή. Κυκλοφόρησε γύρω στα 3.300 ελβετικά φράγκα, περισσότερο από ένα χρυσό ρολόι της Patek Philippe, και ήταν από ατσάλι. Οι έμποροι πίστευαν ότι δεν θα πουληθεί. Τα πρώτα χίλια κομμάτια χρειάστηκαν χρόνια για να πουληθούν. Έπειτα κράτησε τον οίκο ζωντανό μέσα στην κρίση του quartz και όρισε, μαζί με το Nautilus, ολόκληρη την ιδέα του πολυτελούς ατσάλινου σπορ ρολογιού.

Άρα το Royal Oak δεν ήταν ποτέ συντηρητικό αντικείμενο. Ήταν το φθηνό υλικό πουλημένο σε ακριβή τιμή, και το επιχείρημα που άνοιξε — ότι η αξία ενός ρολογιού είναι ο σχεδιασμός και το φινίρισμα και όχι η περιεκτικότητα σε χρυσό — είναι το ίδιο επιχείρημα που ανοίγει ξανά μια μαζική συνεργασία πενήντα χρόνια μετά, με την αντίθετη κατεύθυνση.

Υπάρχει ένα προηγούμενο που αξίζει να περιγραφεί με ακρίβεια. Τον Μάρτιο του 2022 η Omega και η Swatch κυκλοφόρησαν το MoonSwatch: ένα Speedmaster από Bioceramic σε έντεκα πλανητικούς χρωματισμούς, με περίπου διακόσιες λίρες. Οι ουρές έκαναν τον γύρο του τετραγώνου, οι μπουτίκ άδειασαν μέσα σε ώρες και κομμάτια μεταπωλούνταν online το ίδιο απόγευμα σε πολλαπλάσια τιμή. Η ζημιά που προβλεπόταν για την Omega δεν έγινε. Η ζήτηση για το Speedmaster ανέβηκε αντί να πέσει, η Swatch Group το είπε στις δικές της αναφορές, και οι συλλέκτες που φοβούνταν ότι ένα πλαστικό Moonwatch θα υποβάθμιζε το ατσάλινο αποδείχτηκαν, με βάση τα στοιχεία, λάθος. Η Blancpain και η Swatch επανέλαβαν την άσκηση με το Scuba Fifty Fathoms το 2023.

Αυτό που έδειξε το MoonSwatch είναι ότι αυτές οι κυκλοφορίες δεν ανταγωνίζονται τα αυθεντικά· στρατολογούν γι’ αυτά. Όποιος στεκόταν στην ουρά για ένα Speedmaster των διακοσίων λιρών δεν επρόκειτο αλλιώς να ξοδέψει επτά χιλιάδες. Γνώριζε ένα σχήμα, και ένα μέρος τους επιστρέφει χρόνια αργότερα με προϋπολογισμό.

Η μόνη πραγματική διαφορά εδώ είναι η ιδιοκτησία. Η Omega και η Blancpain είναι οίκοι της Swatch Group, οπότε εκείνες οι συνεργασίες ήταν εσωτερικές αποφάσεις. Η Audemars Piguet είναι ανεξάρτητη και ελέγχεται από την οικογένεια από το 1875 — πράγμα που κάνει κάθε τέτοια συνεργασία διαπραγμάτευση ανάμεσα σε δύο εταιρείες και όχι υπόμνημα ανάμεσα σε δύο τμήματα.

Η δική μας ανάγνωση, όσο αξίζει για όποιον έχει ένα: το καντράν tapisserie είναι μοτίβο, όχι δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, και ένα Royal Oak δεν ήταν ποτέ πολύτιμο επειδή το μοτίβο ήταν δυσεύρετο. Είναι πολύτιμο λόγω ενός προφίλ κάσας που είναι δύσκολο να φινιριστεί σωστά, ενός μπρασελέ που κοστίζει περισσότερο να φτιαχτεί από τα περισσότερα ολόκληρα ρολόγια, και πενήντα χρόνων στα οποία ο οίκος αρνείται να φτιάξει πολλά. Τίποτα από αυτά δεν αναπαράγεται στο ένα εκατοστό της τιμής, και τίποτα δεν μειώνεται από κάτι που μοιράζεται την υφή ενός καντράν.

Τα κομμάτια που αξίζει να παρακολουθείτε είναι τα πρώιμα — τα 5402 της σειράς Α, και τα 14790 και 15202 που ακολούθησαν τις αρχικές αναλογίες. Κάθε είδους προσοχή τείνει να ανεβάζει τις αναφορές που βρίσκονται πιο κοντά στην πηγή, και αυτές είναι οι τρεις που μας ζητούν πιο συχνά όταν ένα Royal Oak επανέρχεται στη συζήτηση.