Η Cartier και το ρολόι σχήματος

Ένα ρολόι φτιαγμένο το 1904 για να κρατά ένας αεροπόρος τα χέρια του στα χειριστήρια, και ένα το 1917 σχεδιασμένο από τις ερπύστριες ενός τανκ. Ένας αιώνας ενός οίκου που επιμένει ότι ένα ρολόι δεν χρειάζεται να είναι στρογγυλό.

Ο Alberto Santos-Dumont ήταν Βραζιλιάνος που ζούσε στο Παρίσι και ένας από τους πρώτους ανθρώπους στην Ευρώπη που πέταξαν με μηχανοκίνητο αεροπλάνο. Παραπονέθηκε στον φίλο του Louis Cartier ότι η χρονομέτρηση μιας πτήσης με ρολόι τσέπης σήμαινε να βγάλει το χέρι από τα χειριστήρια ακριβώς τη στιγμή που δεν μπορούσε να το επιτρέψει. Το 1904 ο Cartier του έφτιαξε ένα επίπεδο, σχεδόν τετράγωνο ρολόι με δερμάτινο λουράκι και εμφανείς βίδες στη στεφάνη, και του το φόρεσε στον καρπό.

Αυτό είναι το Santos, και έχει σημασία για δύο λόγους. Είναι ανάμεσα στα πρώτα ρολόγια χειρός που φτιάχτηκαν για άνδρα σε μια εποχή που τα ρολόγια χειρός θεωρούνταν γυναικείο κόσμημα, και φτιάχτηκε για συγκεκριμένο πρακτικό σκοπό από κοσμηματοπώλη και όχι από ωρολογοποιό. Η Cartier το έθεσε σε πώληση στο κοινό το 1911.

Το Tank ήρθε το 1917, και η ιστορία λέει ότι ο Louis Cartier το σχεδίασε αφού είδε τα νέα ελαφρά τανκ Renault στο Δυτικό Μέτωπο: οι δύο κάθετες μπάρες εκατέρωθεν του καντράν — η Cartier τις λέει brancards — είναι οι ερπύστριες ιδωμένες από ψηλά, και η κάσα ανάμεσά τους είναι το σώμα. Όσο τακτοποιημένη κι αν είναι αυτή η προέλευση, το σχήμα δεν χρειάστηκε αλλαγή σε εκατόν οκτώ χρόνια.

Ό,τι ακολούθησε ήταν ένας αιώνας παραλλαγών που είναι όλες αναγνωρίσιμα η ίδια ιδέα. Το Cintrée του 1921, μακρύ και καμπυλωτό στον καρπό. Το Américaine, ακόμη ψηλότερο. Το Française, πιο μαλακό και πιο τετράγωνο. Το Must de Cartier της δεκαετίας του ’70, από επιχρυσωμένο ασήμι με μηχανισμό quartz, φτιαγμένο όταν ο οίκος χρειαζόταν όγκο και σήμερα η πύλη για το πρώτο Cartier των περισσότερων ανθρώπων. Το Crash του 1967, που μοιάζει με ένα Baignoire που πέρασε κάτι, και για την προέλευση του οποίου κανείς δεν συμφωνεί πλήρως. Το Panthère του 1983, που είναι τόσο μπρασελέ όσο και ρολόι.

Κάτω από όλα αυτά βρίσκεται μια θέση με την οποία η υπόλοιπη βιομηχανία διαφωνούσε όλο τον εικοστό αιώνα. Μια στρογγυλή κάσα στεγανοποιείται ευκολότερα, κατεργάζεται ευκολότερα και χωράει έναν στρογγυλό μηχανισμό χωρίς χαμένο χώρο. Η Cartier δέχτηκε καθένα από αυτά τα μειονεκτήματα επειδή ήταν πρώτα κοσμηματοπώλης, και ένας κοσμηματοπώλης σχεδιάζει ένα σχήμα και μετά βρίσκει τρόπο να χωρέσει ο μηχανισμός μέσα. Αυτό είναι το αντίθετο από τον τρόπο που φτιάχνονται συνήθως τα ρολόγια.

Εξηγεί επίσης γιατί οι μηχανισμοί της Cartier, για το μεγαλύτερο μέρος του αιώνα, αγοράζονταν αντί να κατασκευάζονται. Ο οίκος δεν ανταγωνιζόταν με κάλιμπερ. Ανταγωνιζόταν με την ιδέα ότι ένα ρολόι είναι αντικείμενο που φοριέται στο σώμα, και ότι το περίγραμμά του είναι το πρώτο που βλέπει ο καθένας και το τελευταίο που ξεχνά.

Η αγορά γύρισε. Τα ρολόγια σχήματος είναι αυτή τη στιγμή το ταχύτερα κινούμενο τμήμα του εμπορίου, μετά από δύο δεκαετίες όπου η απάντηση σε κάθε ερώτηση ήταν ένα στρογγυλό ατσάλινο σπορ ρολόι σε ενσωματωμένο μπρασελέ. Ένα Tank Louis Cartier σε κίτρινο χρυσό με δερμάτινο λουράκι είναι το λιγότερο σπορ ρολόι που μπορεί να φανταστεί κανείς και σήμερα από τα πιο δυσεύρετα σε λογική τιμή.

Αν ψάχνετε, η συμβουλή είναι ίδια με κάθε Cartier: αγοράστε το σχήμα που πραγματικά σας αρέσει στον δικό σας καρπό και όχι την αναφορά που σας είπε κάποιος ότι ανεβαίνει. Υπάρχουν καμιά δεκαριά Tank που φοριούνται εντελώς διαφορετικά, και ο μόνος τρόπος να μάθετε ποιο είναι το δικό σας είναι να τα δοκιμάσετε.