Το Speedmaster και η Σελήνη

Η NASA αγόραζε ρολόγια ανώνυμα από ένα κατάστημα στο Χιούστον και τα βασάνιζε στους εβδομήντα ένα βαθμούς, στα σαράντα g και σε καθαρό οξυγόνο. Μόνο ένα επέζησε — και ήταν ήδη οκτώ ετών.

Το Speedmaster σχεδιάστηκε για αγώνες αυτοκινήτου, όχι για το διάστημα. Όταν η Omega παρουσίασε το CK2915 το 1957, η καινοτομία του ήταν η μεταφορά της κλίμακας ταχυμέτρου από το καντράν στη στεφάνη, που ξεκαθάρισε το καντράν και έκανε την κλίμακα αναγνώσιμη με μια ματιά. Ήταν χρονογράφος οδηγού, και τα πρώτα επτά του χρόνια μόνο αυτό ήταν.

Το 1964 η NASA χρειαζόταν ένα ρολόι χειρός για τους αστροναύτες της και δεν ήθελε να της το πουλήσει κάποιος. Ένας μηχανικός ονόματι James Ragan έγραψε προδιαγραφές, και η υπηρεσία αγόρασε υποψήφια ρολόγια ανώνυμα από ένα κοσμηματοπωλείο στο Χιούστον ώστε κανένας κατασκευαστής να μην μπορεί να ετοιμάσει ειδικό δείγμα. Εκπροσωπήθηκαν αρκετοί οίκοι. Τα ρολόγια υποβλήθηκαν έπειτα σε ένα πρόγραμμα δοκιμών σχεδιασμένο για να τα καταστρέψει.

Σαράντα οκτώ ώρες στους εβδομήντα ένα βαθμούς Κελσίου και έπειτα τέσσερις ώρες στους ενενήντα τρεις. Ψύξη στους μείον δεκαοκτώ. Υγρασία ενενήντα πέντε τοις εκατό. Ατμόσφαιρα καθαρού οξυγόνου. Έξι κρούσεις σαράντα g από έξι κατευθύνσεις. Κραδασμοί, επιτάχυνση έως δεκαέξι g, αποσυμπίεση σχεδόν σε κενό και εκ νέου συμπίεση. Οι ανταγωνιστές σταμάτησαν, θόλωσαν ή τα κρύσταλλά τους παραμορφώθηκαν και αποκολλήθηκαν. Η Omega λειτουργούσε, και μάλιστα εντός προδιαγραφών.

Εγκρίθηκε για πτήση την πρώτη Μαρτίου 1965 για όλες τις επανδρωμένες διαστημικές αποστολές και φορέθηκε αργότερα τον ίδιο μήνα στο Gemini 3. Κάθε αμερικανική επανδρωμένη διαστημική πτήση από τότε είχε ένα.

Στις είκοσι Ιουλίου 1969 ο Neil Armstrong άφησε το δικό του στη σεληνάκατο: ο ηλεκτρονικός χρονομετρητής του σκάφους είχε χαλάσει και το ρολόι ήταν η εφεδρεία. Ο Buzz Aldrin φόρεσε το δικό του στην επιφάνεια, και έτσι ένας χρονογράφος σχεδιασμένος για να μετρά γύρους στο Sebring έγινε το πρώτο ρολόι που φορέθηκε στη Σελήνη. Του Aldrin χάθηκε αργότερα κατά τη μεταφορά του στο Smithsonian και δεν βρέθηκε ποτέ.

Η πιο χρήσιμη ώρα του ήρθε τον επόμενο Απρίλιο. Με το Apollo 13 σοβαρά χτυπημένο και τον υπολογιστή πλοήγησης κλειστό για εξοικονόμηση ενέργειας, το πλήρωμα έπρεπε να κάνει διόρθωση πορείας κρατώντας χειροκίνητα τη θέση του σκάφους και ανάβοντας τον κινητήρα για ακριβώς δεκατέσσερα δευτερόλεπτα. Ο Jack Swigert το χρονομέτρησε με το Speedmaster του. Η NASA απένειμε στην Omega το βραβείο Silver Snoopy αργότερα εκείνη τη χρονιά, τιμή που απονέμουν οι ίδιοι οι αστροναύτες.

Το ρολόι που έκανε όλα αυτά άλλαξε εντυπωσιακά λίγο. Το κάλιμπερ 321 έδωσε τη θέση του στο 861 το 1968 και έπειτα στο 1861, και μόλις το 2021 η Omega τοποθέτησε το ομοαξονικό 3861 με πιστοποίηση Master Chronometer. Το κρύσταλλο στο βασικό μοντέλο είναι ακόμη hesalite, και όχι από νοσταλγία: το ακρυλικό ραγίζει σαν δίχτυ αντί να θρυμματίζεται, και η NASA δεν ήθελε θραύσματα ζαφειριού ελεύθερα μέσα σε μια κάψουλα.

Αυτό αφήνει το Speedmaster σε ασυνήθιστη θέση ανάμεσα στα διάσημα ρολόγια. Σχεδόν κάθε άλλος θρύλος φτιάχτηκε από το μάρκετινγκ εκ των υστέρων. Αυτόν τον έφτιαξε ένας μηχανικός στο Χιούστον που ήθελε να μάθει ποια ρολόγια χαλάνε, και μια καύση δεκατεσσάρων δευτερολέπτων διακόσιες χιλιάδες μίλια μακριά από το σπίτι.