Приказната за Daytona

Претставен во 1963 година и толку тешко продажен што трговците го продаваа со попуст. Како најмалку посакуваниот Rolex од шеесеттите стана оној со најдолгата листа на чекање.

Rolex стана официјален мерач на времето на Daytona International Speedway во 1962 година, а следната година го стави името на хронограф. Референцата 6239 имаше тахиметарска скала преместена од бројчаникот и гравирана на челичниот безел — промената што му го даде лицето на часовникот — и механизам на рачно навивање заснован на Valjoux ébauche. Се викаше Cosmograph. Зборот Daytona му се придружи на бројчаникот една-две години подоцна, во мал лак над помошниот бројчаник.

Никој не го сакаше. Низ шеесеттите и во седумдесеттите, Cosmograph стоеше во излогот подолго од сè друго што го правеше Rolex, а трговците го продаваа со попуст за да ја испразнат залихата. Хронографот беше работен инструмент во време кога купувачите на Rolex сакаа Datejust, и тоа на рачно навивање, во деценија кога компанијата потрошила триесет години убедувајќи го светот дека автоматското навивање е суштината.

Меѓу најслабо продаваните беа оние со она што Rolex го нарекуваше егзотичен бројчаник: блок-ознаки, контрастни помошни бројчаници, бројки во арт-деко стил, изработени од компанијата за бројчаници Singer. Беа нарачани толку малку што дизајнот тивко беше укинат. Денес тие се највредните сериски произведени рачни часовници што постојат, затоа што во осумдесеттите италијанските колекционери забележаа дека Paul Newman носи еден, и името трајно остана врзано за дизајнот.

Часовникот на самиот Newman — подарок од неговата сопруга, со гравура на задната страна, носен со години — отиде на аукција кај Phillips во Њујорк во октомври 2017 година и беше продаден за 17,75 милиони долари. Тоа останува меѓу највисоките цени досега платени за рачен часовник, за челичен хронограф што неговиот производител не можеше да го подари кога беше нов.

Механичката пресвртница беше 1988 година. Rolex сакаше автоматски Daytona, а немаше, па купи механизми од Zenith: El Primero, високофреквентниот автоматски хронограф од 1969 година. Потоа измени приближно половина од деловите и го забави од 36.000 на 28.800 откуцаји на час, за што пуристите се жалат оттогаш, а што направи механизмот да трае многу подолго меѓу сервисите. Тој часовник, 16520, се произведуваше дванаесет години и денес е Daytona за познавачи.

Во 2000 година Rolex го замени со 4130, сопствен дизајн, со помалку делови од механизмот што го замени и вертикална спојка што му овозможува на хронографот да тргне без трзање на секундарката. Генерално се смета за еден од најдобрите хронографски механизми воопшто пуштени во сериско производство. 4131 што го наследи во 2023 година е доработка, а не отстапување.

Она што Daytona го покажува, појасно од кој било друг часовник, е дека посакуваноста не е својство на предметот. Ништо на 6239 не се промени помеѓу деценијата кога се продаваше со попуст и деценијата кога стана недостижен. Часовникот стоеше во место; сè околу него се движеше.

За денешниот купувач корисни се три разлики: референците на рачно навивање до 1988 година, кои се територија на колекционерите и соодветно се ценат; 16520 со механизам од Zenith, кој е најмногу часовник за парите во целата линија; и сопствените 116500 и 126500, кои се оние со листите на чекање. Најчесто нè бараат третиот, а уште почесто го препорачуваме вториот.